دين ، و اجتماعات پرشور مسلمين ، و نيروهاى ذخيره دفاعى ، عموم مردم مىباشند ، پس به آنها گرايش داشته و اشتياق تو با آنان باشد . » « 1 » اين سخن به طور آشكار عوام را مقدم داشته و به اعتماد به آنان مىخواند و نگارنده بر اين باور است كه منش برخى از رهبران مسلمان و متمايل به امام على عليه السّلام از اين گفته امام عليه السّلام اثر پذيرفته است . امام عليه السّلام در جايى ديگر مىگويد : « همانا بزرگ‌ترين خيانت ، خيانت به ملت ، و رسواترين دغلكارى ، دغلبازى با امامان است . » « 2 » همچنين در جاى ديگرى مىگويد : « همانا نيكوكاران را به نام نيكى توان شناخت كه خدا از آنان بر زبان بندگانش جارى ساخت . » « 3 » د ) امام على عليه السّلام معتقد به دموكراسى بود و از اين روى طبيعى است كه طرفدار آزادى باشد و بر فرزندش فرياد برآورد : « برده ديگرى مباش ، كه خدا تو را آزاد آفريد . » « 4 » همچنين پرچم برابرى را برافرازد و پيوسته به آن بخواند و سفارش دهد . امام عليه السّلام به واليان خود مىفرمايد : « در نگاه‌هايت ، و در نيم نگاه و خيره شدن به مردم ، به تساوى رفتار كن ، تا بزرگان در ستمكارى تو طمع نكنند ، و ناتوان‌ها در عدالت تو مأيوس نگردند . » « 5 » همچنين مىگويد :

--> ( 1 ) . « فإنّ سخط العامّة يجحف برضى الخاصّة ، و إنّ سخط الخاصّة يغتفر مع رضى العامّة ، و ليس أحد من الرّعيّة أثقل على الوالي مئونة في الرّخاء و أقلّ معونة له في البلاء و أكره للإنصاف و أسأل بالإلحاف و أقلّ شكرا عند الإعطاء و أبطأ عذرا عند المنع و أضعف صبرا عند ملمّات الدّهر من أهل الخاصّة . و إنّما عمود الدّين و جماع المسلمين و العدّة للأعداء العامّة من الامّة ، فليكن صغوك لهم و ميلك معهم » نهج‌البلاغه : نامه 53 . ( 2 ) . « و إنّ أعظم الخيانة خيانة الامّة و أفظع الغشّ غشّ الأئمّة » نهج‌البلاغه : نامه 26 . ( 3 ) . « و إنّما يستدلّ على الصّالحين بما يجري اللّه لهم على ألسن عباده » نهج‌البلاغه : نامه 53 . ( 4 ) . « و لا تكن عبد غيرك و قد جعلك اللّه حرّا » نهج‌البلاغه : نامه 31 . ( 5 ) . « و آس بينهم في اللّحظة و النّظرة حتّى لا يطمع العظماء في حيفك لهم و لا ييأس الضّعفاء من عدلك عليهم » نهج‌البلاغه : نامه 27 .